Trí Tuệ Nhân Tạo Trung Quốc Đang Chiếm Lĩnh Thị Trường Mỹ

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) từ Trung Quốc đang thu hút sự chú ý mãnh liệt tại thị trường Mỹ, với những mô hình AI có chi phí thấp và năng lực xử lý ngày càng cải thiện. Các startup Trung Quốc như Moonshot và Z.ai đang nhanh chóng chiếm lĩnh công nghệ AI, mở ra một trang mới trong cuộc đua AI giữa hai cường quốc.

Mô Hình AI Trung Quốc Nổi Bật Tại Mỹ

Không lâu sau khi ra mắt mô hình AI Kimi K3, Raffi Krikorian, giám đốc công nghệ của Mozilla, đã quyết định sử dụng mô hình này cho nhiều công việc hàng ngày. Ông cho biết Kimi K3 phản hồi nhanh nhạy hơn so với chatbot Claude Fable của công ty Anthropic, một sản phẩm nổi bật của Mỹ. Trước đó, ông từng sử dụng GLM-5.2 của Z.ai cho các công việc như quản lý lịch, tài liệu, và email. Điều này cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ trong lựa chọn của người dùng tại Mỹ khi mà các mô hình AI Trung Quốc ngày càng được ưa chuộng.

Theo số liệu từ OpenRouter, dịch vụ theo dõi hoạt động của các mô hình AI, 5 mô hình được sử dụng nhiều nhất trong tháng gần đây đều thuộc về Trung Quốc. Cụ thể, ứng dụng Kimi đã được tải xuống hơn 930.000 lần chỉ trong tuần đầu tiên sau khi mô hình K3 ra mắt vào tháng 7, đánh dấu mức tăng 200% so với tuần trước đó. Tại Mỹ, số lượt tải đạt khoảng 86.000, tăng 387%. Do nhu cầu vượt quá khả năng xử lý của hệ thống, Moonshot đã buộc phải tạm dừng nhận đăng ký mới.

Cuộc Đua AI Giữa Trung Quốc và Mỹ

Những mô hình AI mới nhất từ Z.ai và Moonshot đều được giới chuyên gia công nhận là gần đạt tiêu chuẩn tương đương với các mô hình tiên tiến nhất của OpenAI và Anthropic. Nổi bật trong số này là mô hình Qwen3.8 Max được Alibaba giới thiệu và bản thử nghiệm V4 của DeepSeek, một sản phẩm cạnh tranh trực tiếp với GPT của OpenAI và Gemini của Google.

Nhiều doanh nghiệp, trong đó có sàn giao dịch tiền mã hóa Coinbase, đã chuyển sang các mô hình AI Trung Quốc nhằm giảm thiểu chi phí. Curt Meinhold, người sáng lập nền tảng di sản kỹ thuật số LilyList ở Bắc Carolina, cho biết ông ưu tiên sử dụng DeepSeek để tìm kiếm khách hàng tiềm năng, cho rằng 90% người dùng không cần các mô hình phức tạp như Mythos hay Fable, mà chỉ cần một mô hình đủ tốt.

Goldman Sachs nhận định rằng các mô hình AI Trung Quốc đang ở giai đoạn then chốt để sử dụng rộng rãi, đặc biệt khi nhu cầu về AI Agent – những mô hình có khả năng thực hiện nhiều bước công việc phức tạp – ngày càng tăng. Chi phí sử dụng AI được tính theo số lượng tokens đầu vào và đầu ra, và AI Agent tiêu tốn nhiều tokens hơn mỗi lần sử dụng, điều này dẫn đến chênh lệch chi phí giữa các mô hình Mỹ và Trung Quốc.

Theo nhận xét của Alex Colville, chuyên gia tại Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI), các mô hình Trung Quốc hiện có khả năng lập trình và nghiên cứu rất gần với các mô hình của Mỹ, nhưng chi phí sử dụng rẻ hơn nhiều. Ông so sánh rằng chỉ mất vài cent cho mỗi triệu tokens đầu ra so với 30, 40 hay 50 USD của các mô hình Mỹ là quá đủ để các doanh nghiệp lựa chọn.

Chính Sách và Tầm Ảnh Hưởng

Một yếu tố quan trọng giúp AI Trung Quốc phát triển mạnh mẽ tại Mỹ là chính sách công nghệ của chính phủ Mỹ. Hầu hết các mô hình AI của Trung Quốc đều là mã nguồn mở, cho phép người dùng tự do kiểm tra và chỉnh sửa. Ngược lại, các mô hình AI tiên tiến của Mỹ như OpenAI và Anthropic đều phát triển theo mô hình mã nguồn đóng.

Sau khi chính quyền Trump áp dụng biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với hai mô hình AI nổi bật của Anthropic, Z.ai đã nhanh chóng tung ra mô hình GLM-5.2 để lấp đầy khoảng trống này. Điều này cho thấy việc hạn chế một mô hình AI của Mỹ có thể tạo cơ hội ngay lập tức cho các đối thủ Trung Quốc.

Raffi Krikorian cảnh báo rằng khi các mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc ngày càng tiệm cận chất lượng các sản phẩm mã nguồn đóng hàng đầu từ Mỹ, "biên giới của AI mã nguồn mở đang ngày càng được xây dựng bởi Trung Quốc". Điều này khiến cho một nhóm các công ty công nghệ lớn của Mỹ, trong đó có Microsoft, Meta và Nvidia, đã ký thư ngỏ công khai ủng hộ việc phát triển các mô hình AI mã nguồn mở.

Ngoài việc cạnh tranh với nhau về chất lượng sản phẩm, các công ty AI Mỹ cũng đang tìm cách hạ giá dịch vụ, chẳng hạn như phát hành các phiên bản rẻ hơn để tạo lợi thế cạnh tranh.

Thách Thức và Tương Lai

Mặc dù các mô hình AI Trung Quốc đang vươn lên mạnh mẽ, nhiều chuyên gia vẫn cho rằng chúng chưa theo kịp các hãng AI hàng đầu của Mỹ về năng lực tổng thể và khả năng xử lý nhiều loại tác vụ khác nhau. Đầu tư khổng lồ vào AI đang làm dấy lên lo ngại về tính bền vững của các startup Trung Quốc. Chẳng hạn, Z.ai đã báo cáo doanh thu tăng 132% trong năm ngoái, nhưng lỗ ròng tăng lên 4,7 tỷ nhân dân tệ (694 triệu USD).

Mỹ cũng đang gia tăng sức ép để ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận các công nghệ tiên tiến, bao gồm cả các chip AI hiện đại. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cảnh báo Washington có thể áp dụng thêm các lệnh trừng phạt để bảo vệ tài sản sở hữu trí tuệ.

Gần đây, Tổng thống Donald Trump đã cáo buộc Moonshot sử dụng các phương thức "bí mật" để phát triển Kimi K3 dựa trên nền tảng Fable của Anthropic. Một số chính trị gia và công ty AI Mỹ, trong đó có Anthropic, đã cáo buộc các startup Trung Quốc sử dụng kỹ thuật "chưng cất" trái phép để trích xuất công nghệ từ các mô hình của họ, tuy nhiên Bắc Kinh đã bác bỏ những cáo buộc này và gọi chúng là "vô căn cứ".

Tóm lại

Sự phát triển mạnh mẽ của các mô hình AI Trung Quốc như Kimi K3 và GLM-5.2 đang thu hút sự chú ý lớn từ các doanh nghiệp ở Mỹ nhờ vào chi phí thấp và hiệu quả cao. Cuộc đua AI giữa Trung Quốc và Mỹ đã bước sang một giai đoạn mới với những thách thức đáng kể từ cả hai phía.